Dr.LookNuu Health Awareness Series

ปวดเข่า เป็นเพราะอ้วน หรือ แก่? แน่ใจหรือยังว่าเป็นเรื่องอายุ

• อย่าเพิ่งรีบสรุปว่าเป็นเรื่องอายุเพียงอย่างเดียว
• น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้ข้อเข่าทำงานหนักขึ้น
• การเข้าใจรูปแบบไขมันสะสม อาจช่วยให้ค้นหาสาเหตุที่แท้จริงได้ชัดขึ้น

รู้ชัดทุกชั้นไขมัน

FAT Mapping™

ตรวจไขมันเชิงลึก
เพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริง

ปวดเข่า เป็นเพราะอ้วน หรือ แก่?

หลายคนเริ่มรู้ตัวว่าปวดเข่า ตอนขึ้นบันได ตอนลุกจากเก้าอี้ ตอนเดินนาน ๆ หรือแม้แต่ตอนยืนทำอาหารในครัว

แล้วคำอธิบายที่ได้ยินบ่อยที่สุดก็คือ

“อายุมากขึ้นก็แบบนี้แหละ”

หมอเข้าใจค่ะ เพราะอายุมีผลต่อร่างกายจริง แต่หมออยากชวนคิดอีกมุมหนึ่งนะคะ

ถ้าช่วงเดียวกันนั้น น้ำหนักตัวก็เพิ่มขึ้นด้วยล่ะ?

“หมอคะ หนูเพิ่ง 42 เอง”

มีคนไข้คนหนึ่งพูดกับหมอแบบนี้ค่ะ

“หมอคะ หนูเพิ่งอายุ 42 เอง”
“ทำไมปวดเข่าเหมือนคนอายุ 60”

ตอนนั้นหมอจำประโยคนี้ได้เลย เพราะจริง ๆ แล้วนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ได้ยิน

หลายคนคิดว่าปวดเข่าเป็นเรื่องของคนสูงอายุ แต่สิ่งที่หมอเจอบ่อยคือ บางคนอายุยังไม่มาก แต่เริ่มขึ้นบันไดไม่เหมือนเดิม เดินไกลน้อยลง หรือลุกจากเก้าอี้แล้วรู้สึกไม่คล่องตัวเหมือนก่อน

และเมื่อย้อนกลับไปดู กลับพบว่าน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นมาระยะหนึ่งแล้วค่ะ

น้ำหนักขึ้นเกี่ยวอะไรกับข้อเข่า?

หมอมีคำถามหนึ่งค่ะ

ถ้าวันนี้หมอให้คุณสะพายกระเป๋าที่หนักขึ้นอีก 10 กิโลกรัม แล้วเดินขึ้นลงบันไดทั้งวัน คุณคิดว่าข้อเข่าจะทำงานหนักขึ้นไหมคะ?

คนส่วนใหญ่มักตอบว่า “แน่นอน”

แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทันคิดคือ บางครั้งร่างกายของเราก็กำลังทำแบบนั้นอยู่ทุกวัน โดยไม่รู้ตัว

เพราะเมื่อน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ข้อเข่าก็ต้องรับภาระมากขึ้นตามไปด้วย ทุกครั้งที่เดิน ทุกครั้งที่ลุก ทุกครั้งที่ขึ้นลงบันไดค่ะ

ปัญหาอาจไม่ใช่แค่เรื่องเข่า

สิ่งที่หมอคิดว่าน่าสนใจคือ หลายคนที่ปวดเข่า มักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เหนื่อยง่ายขึ้น น้ำหนักขึ้น รอบเอวเพิ่มขึ้น ออกกำลังกายได้น้อยลง หรือรู้สึกว่าร่างกายไม่คล่องตัวเหมือนเดิม

อาการเหล่านี้ดูเหมือนไม่เกี่ยวกัน แต่บางครั้งก็อาจมีจุดเชื่อมโยงเดียวกันอยู่ค่ะ

แต่ปัญหาที่หมอเจอบ่อยกว่านั้นคือ

หลายคนรู้ว่าปวดเข่า แต่ไม่รู้ว่าปวดเพราะอะไร

บางคนโทษอายุ บางคนโทษการใช้งาน บางคนโทษการออกกำลังกาย แต่ไม่เคยรู้เลยว่าน้ำหนักตัวและไขมันสะสมกำลังมีส่วนอยู่หรือไม่

และนี่คือเหตุผลที่หมอไม่ค่อยชอบการเดาค่ะ

เพราะถ้าเราไม่รู้สาเหตุที่แท้จริง เราก็อาจดูแลตัวเองไม่ตรงจุด

KMB Insight

FAT Mapping™ ช่วยตอบคำถามอะไรได้บ้าง?

หลายคนคิดว่า FAT Mapping™ คือการตรวจไขมันค่ะ

แต่จริง ๆ แล้ว สิ่งที่หมอให้ความสำคัญมากกว่าคือ การค้นหาสาเหตุที่แท้จริง

เพราะหลายครั้ง สิ่งที่เราโทษว่าเป็นเรื่องอายุ จริง ๆ แล้วอาจเป็นเรื่องของไขมันสะสมที่เปลี่ยนไปโดยไม่รู้ตัว

FAT Mapping™ จึงไม่ได้มีหน้าที่แค่บอกว่ามีไขมันมากหรือน้อย แต่ช่วยให้เข้าใจว่า

• ไขมันกำลังสะสมอยู่ตรงไหน
• รูปแบบไขมันเป็นอย่างไร
• ร่างกายกำลังเปลี่ยนไปในทิศทางไหน
• สิ่งที่กำลังเกิดขึ้น อาจเกี่ยวข้องกับไขมันสะสมหรือไม่

คุณควรเริ่มหาสาเหตุให้ชัดขึ้น หาก...

• ✓ ปวดเข่าบ่อยขึ้นกว่าเดิม
• ✓ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นในช่วงที่ผ่านมา
• ✓ เดินหรือขึ้นบันไดลำบากขึ้น
• ✓ เหนื่อยง่ายกว่าเดิม
• ✓ รอบเอวเพิ่มขึ้น
• ✓ รู้สึกว่าร่างกายเปลี่ยนไป

หากมีหลายข้อร่วมกัน หมอคิดว่านี่อาจเป็นช่วงเวลาที่ดีในการเริ่มทำความเข้าใจร่างกายตัวเองมากขึ้นค่ะ

สิ่งที่หมออยากฝากไว้

หมอไม่ได้อยากให้ทุกคนกลัวอาการปวดเข่านะคะ

แต่อยากให้เราหยุดโทษอายุเร็วเกินไป

เพราะหลายครั้ง สิ่งที่เราเรียกว่า “อายุมากขึ้น” อาจไม่ใช่คำอธิบายทั้งหมด

และหลายครั้ง สิ่งที่เราโทษว่าเป็นเรื่องวัย อาจมีความเกี่ยวข้องกับน้ำหนักตัว ระบบเผาผลาญ และไขมันสะสมที่เปลี่ยนไปด้วย

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ KMB ไม่ได้เริ่มต้นจากการลดไขมันค่ะ แต่เริ่มต้นจากการค้นหาสาเหตุที่แท้จริง

เพราะเมื่อเข้าใจต้นเหตุ เราก็มักวางแผนดูแลสุขภาพและรูปร่างได้ตรงจุดมากขึ้นค่ะ

FAQ

อ่านเพิ่มเติม

• กรนดังขึ้น เป็นเพราะอ้วน หรือ แก่?
• เหนื่อยง่ายกว่าเดิม เป็นเพราะอ้วน หรือ แก่?
• สมองไม่แล่น เป็นเพราะอ้วน หรือ วัย?
• FAT Mapping™ คืออะไร?
• พุงใหญ่กับไขมันช่องท้องต่างกันอย่างไร?
• หลังคลอด ทำไมพุงยังไม่ยุบ?

ข้อมูลบทความและการทบทวนทางการแพทย์

บทความนี้เขียนโดย หมอลูกหนู | พญ.มัณฑนัส พีระพัฒน์ชัย แพทย์ผู้ดูแลด้านรูปร่าง สุขภาพ และระบบเผาผลาญ ประจำ KMB Hospital

หมอตั้งใจถ่ายทอดข้อสังเกตจากการดูแลคนไข้จริง ร่วมกับข้อมูลทางการแพทย์ เพื่อช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจร่างกายของตัวเองมากขึ้น เพราะหลายครั้งสิ่งที่เราโทษว่าเป็นเรื่องอายุ อาจมีสาเหตุอื่นซ่อนอยู่มากกว่าที่คิดค่ะ

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ได้ค่ะ